SKKN Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1

Trong nhà trường tiểu học, HS được học các môn: Toán, Tiếng Việt, Tự nhiên - Xã hội, …Trong các môn học ở tiểu học, cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán có vị trí hết sức quan trọng bởi vì các kiến thức, kĩ năng của môn Toán ở tiểu học có nhiều ứng dụng trong đời sống, chúng rất cần thiết cho người lao động, rất cần thiết để học tốt các môn học khác ở tiểu học và chuẩn bị cho việc học tốt môn Toán ở bậc Trung học.
MỤC LỤC  
CHƯƠNG TRÌNH TOÁN 1 ................................................................................  
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT  
GV  
:
:
:
Giáo viên  
HS  
Học sinh  
HSTH  
SGK  
Học sinh tiểu học  
Sách giáo khoa  
:
Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1  
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI  
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Tiểu học được coi là bậc hc  
nền tảng góp phần đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực có trình độ, năng động,  
sáng tạo để gánh vác sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Mục tiêu giáo  
dc Tiu hc được xác định trong điu 27 ca lut giáo dc: “Giáo dc Tiu  
hcnhm giúp hc sinh hình thành nhng cơ sở ban đầu cho sự phát trin đúng đắn  
và lâu dài về đạo đức, trí tu, phm cht, thm mĩ và các năng cơ bn. Để thc  
hinmc tiêu đó, các nhà trường tiu hc phi đổi mi ni dung, phương pháp và  
hình thức dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh  
(HS).  
Trong nhà trường tiểu học, HS được học các môn: Toán, Tiếng Việt, Tự  
nhiên - Xã hội, …Trong các môn học ở tiểu học, cùng với môn Tiếng Việt, môn  
Toán có vị trí hết sức quan trọng bởi vì các kiến thức, kĩ năng của môn Toán ở  
tiểu học nhiều ứng dụng trong đời sống, chúng rất cần thiết cho người lao  
động, rất cần thiết để học tốt các môn học khác ở tiểu học chuẩn bị cho việc  
học tốt môn Toán ở bậc Trung học.  
Đối với học sinh tiểu học (HSTH), chơi cũng một nhu cầu không thể thiếu  
được. vậy, việc sử dụng các trò chơi học tập trong giờ học Toán là hếtsức cần  
thiết và có ích. Trò chơi học tập hoạt động được tổ chức có tính cht vui chơi,  
giải trí nhưng nội dung gắn với bài học hoặc hoạt động học tập ca học sinh.  
Trò chơi học tập có tác dụng giúp học sinh: thay đổi động hình, chống mệt mỏi,  
tăng cường khả năng thực hành, vận dụng các kiến thức đã học, phát triển hứng  
thú, tập thói quen tập trung, tính độc lập, ham hiểu biết khả năng suy luận.  
Khi chơi, trẻ tưởng tượng, suy ngẫm, thử nghiệm, lập luận để đạt kết quả lại  
không nghĩ mình đang học. Sự “khô khan” của giờ học Toán do đó sẽ được  
giảm nhẹ, quá trình học tập diễn ra một cách tự nhiên, hấp dẫn hơn. “Học mà  
chơi, chơi học” một hình thức học tập ngày càng được đông đảo các thầy  
cô giáo quan tâm. Việc tổ chức các tiết học sao cho nhẹ nhàng, thoải mái mà  
vẫn đảm bảo được chất lượng dạy học rất quan trọng. Đặc biệt làđối với  
các em nhỏ trong giờ học Toán. Với các em học ra học, chơi ra chơi nhưng  
không có nghĩa là không thể chơi trong giờ học.  
1 / 41  
   
Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1  
Từ những lí do trên, tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài “Tổ chức trò  
chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1”.  
II. MỤC ĐÍCH NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU  
1. Mục đích nghiên cứu  
- Sưu tầm hướng dẫn sử dụng một số trò chơi Toán học nhằm củng c,  
mở rộng khắc sâu 4 nội dung kiến thức môn Toán cho HS lớp 1, góp phần  
nâng cao hiệu quả dạy học Toán choHS.  
- Tạo hứng thú học tập kích thích duy tìm tòi sáng to của HS khi hc tập  
mônToán.  
2. Nhiệm vụ nghiên cứu  
- Nghiên cứu hệ thống cơ sở luận về một số vấn đề liên quan đến tổ chức  
các trò chơi học tập trong dạy học Toán ở tiểu học.  
- Khảo sát thực trạng việc sử dụng trò chơi Toán học trong thực tiễn dạy  
học Toán cho HS lớp1.  
- Sưu tầm một số trò chơi Toán học theo 4 nội dung kiến thức sử dụng trong  
dạy học Toán cho HS Lớp1.  
- Đề xuất cách thức sử dụng các trò chơi đã sưu tầm được dạy học Toán ở  
tiểuhọc.  
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU  
1. Đối tượng nghiên cứu  
- Hthng trò chơi, bin pháp và quy trình tchc trò chơi dy hc  
Toán lp 1.  
- Hc sinh lp 1Trường Tiu hc Phương Lit, Thanh Xuân, Hà Ni  
2. Khách thể nghiên cứu  
- Phương pháp dạy học Toán.  
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU  
Nghiên cứu tài liệu :  
- Đọc các tài liệu sách, báo, tạp chí giáo dục... có liên quan đến nội dung đề  
tài  
- Đọc sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo như “100 trò chơi  
học Toán lớp 1”, “112 trò chơi Toán lớp 1, 2”...  
Nghiên cứu thực tế :  
- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung các trò chơi Toán  
2 / 41  
             
Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1  
- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học.  
- Tổ chức tiến hành thực nghiệm sư phạm (Thông qua các tiết dạy để  
kiểm tra tính khả thi của đề tài).  
3 / 41  
 
Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1  
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CƠ SỞ THỰC TIỄN  
1.1. Cơ sở tâmlý  
1.1.1. Đặc điểm phát triển tâm lí lứa tuổi trẻem  
Chuyển từ bậc học Mầm non sang bậc học Tiểu học, HS các lớp đầu cấp tiểu  
học vẫn có nhu cầu vui chơi rất lớn mặc học tập đã trở thành hoạt động chủ  
đạo. Tâm lí của trẻ lứa tuổi tiểu học luôn thích cái mới, cái lạ, cái hấp dẫn có  
nhiều màu sắc sặc sỡ. Chính vì vậy, yêu cầu GV phải xây dựng trò chơi thật hấp  
dẫn nhiều hình thức phù hợp với lứa tuổi,trình độ cho các em và quan trọng  
hơn cả cần những phương pháp tổ chức trò chơi hợp lí, mang lại hiệu quả  
tích cực. Việc tổ chức học tập yếu tố vui chơi hợp lí là rất cần thiết để giúp  
trẻ thực hiện nhiệm vụ học tập một cách nhẹ nhàng, thoải mái, đầy hứng thú.  
Những hiểu biết về đặc điểm tâm lý lứa tuổi, về hoạt động học của các em là cơ  
sở khoa học để giáo viên thực hiện tốt việcnày.  
1.1.2. Đặc điểm về phát triển nhậnthức  
HSTH diễn ra sự phát triển toàn diện về các quá trình nhận thức, trong đó  
đáng kể nhất sự phát triển của tri giác, trí nhớ, chú ý, tưởng tượng tưduy.  
Tri giác của HS đầu cấp tiểu học còn mang tính tổng thể, ít đi vào chi tiết. Vào  
đầu lớp 1, trẻ chưa biết phân tích có hệ thống những thuộc tính và phm chất  
của các đối tượng tri giác. Trình độ tri giác của các em được phát triểnnhvào  
những hành động học tập mục đích, kế hoạch được gọi là quan sát.Trò  
chơi vốn một hoạt động thực hành thú vị, hấp dẫn, sống động do đó nó kích  
thích tri giác của HS. Khi tổ chức trò chơi cho HS, giáo viên phải hướng dẫn  
cho các em quan sát (ví dquan sát mẫu). vậy, việc sử dụng phong phú các  
trò chơi trong dạy học cũng giúp tính tổng thể của tri giác dần dần  
nhườngchỗchotrigiácchínhxác,tinhtếdướisựhướngdẫncủaGV.  
HS đầu cấp tiểu học, trí nhớ không chủ định còn chiếm ưu thế. Các em  
thường ghi nhớ những gì chúng thích. Trẻ nhớ cái cụ thể, sinh động tốt hơn  
cáitrừu tượng, trí nhớ hình ảnh tốt hơn trí nhớ ngôn ngữ. Dần dần nhờ những  
hành động học tập mà trí nhí có chủ định ở trẻ tăng dần. Mặc vậy, trí nhớ  
không chủ định vẫn tồn tại và có ý nghĩa nhất định tạo nên hiệu quả trong trí  
nhớ của trẻ. Dạy học sẽ đạt hiệu quả tối ưu nếu những tri thức, kĩ năng, kĩ xảo,  
qui tắc ứng xử được HS lĩnh hội một cách nhẹ nhàng, hấp dẫn. Học tập thông  
qua trò chơi sẽ giúp học sinh ghi nhớ dễ dàng và bền vững hơn.  
Chú ý của HSTH còn nặng tính không chủ định, những kích thích mạnh và  
mới lạ dễ thu hút sự chú ý của học sinh. Cùng với sự hoàn thiện hoạt động học,  
4 / 41  
       
Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1  
chú ý có chủ định cũng phát triển ngày càng mạnh hơn. Việc cho trẻ học dưới  
hình thức chơi với những trò chơi học tập sôi nổi cũng một cách để tăng  
cường sự chú ý của các em.  
Tưởng tượng của trẻ trong thời kỳ này chủ yếu tưởng tượng tái tạo. Để  
lĩnh hội tri thức, học sinh phải hình dung được những hình ảnh của hiện thc  
(hình ảnh các nhân vật trong truyện, hình ảnh các cảnh vật chưa từng thấy...),  
dựa vào mô hình, tranh vẽ, lời tả của giáo viên. Ở lớp 1, tưởng tượng tái to  
của học sinh còn nghèo nàn, tản mạn chưa hợp lí. Việc tổ chức trò chơi học tập  
một trong những cách thức kích thích trí tưởng tượng của các em. Trong khi  
chơi, tưởng tượng tái tạo tưởng tượng sáng tạo của các em đều được phát  
triểntốt.  
duy của trẻ tiểu học cũng sự phát triển. Việc giảng dạy ở trường tiu  
học làm thay đổi cơ bản về nội dung tri thức trẻ tiếp thu và phương phápvn  
dụng các tri thức đó của trẻ. Điều này dẫn tới chỗ xây dựng lại hoạt động tư duy  
của trẻ. Việc nắm vững kiến thức mẹ đẻ như đọc, viết cũng như việc nắm các  
chữ số và các phép tính số học đó một vai trò rất to lớn. Các em HS lớp 1  
làm quen với các ký hiệu, các tượng trưng, các qui ước: chữ cái - kí hiệu của âm,  
chữ số - kí hiệu của ssố lượng nhng cái gì đó. Tt cả mọi thao tác với các  
loi ký hiu đòi hi stru tượng hóa, sự lập lun và khái quát. Trong quá  
trình lĩnh hi các qui tc chính tvà số học luôn luôn din ra sự cụ thhóa các  
qui tc đó trong các ví dvà các bài tp. Trẻ hc lp lun, so sánh, phân tích và  
rút ra các kết luận. Trẻ tiểu học đã biết giải quyết các nhiệm vụ đơn giản nội  
dung thông thường ở trong óc nhưng đối với những nhiệm vụ mới lthì chúng  
vẫn phải sử dụng những hoạt động thực tiễn để giải quyết. dụ để thực hiện  
phép cộng, trừ, trẻ làm bằng cách cho đếm đi đếm lại số que tính, bằng cách  
thêm bớt một hai chiếc, bằng cách lấy đi một số vật nào đó đã đưa ra, HS lớp 1  
tìm thấy sự phụ thuộc tồn tại giữa các số. Bằng hoạt động của mình, trẻ học  
cách thay đổi các số lượng này trên cơ sở thấy trước được kết quả của nó.Qua  
các thao tác trên, duy của HS lớp 1 được phát triển nhanh chóng.Trẻ hccách  
duy trừu tượng bằng khái niệm "sự bằng nhau", "sự không bằng nhau", "cộng  
thêm","trừ đi"... Tuy vậy, tư duy của HS đầu tiểu học vẫn mang nặng tính trực  
quan cụ thể.  
1.1.3. Đặc điểm về nhâncách  
Đi học ở trường tiểu học bước ngoặt trong đời sống của trẻ. Đến trường,  
trẻ em có hoạt động mới giữ vai trò chủ đạo quyết định những biến đổi tâm lý  
5 / 41  
 
Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1  
cơ bản ở lứa tuổi này. Những mối quan hệ mới với thầy cô giáo, với bạn bè  
cùng tuổi được hình thành. Trẻ thực hiện một cách tự giác có tổ chức các hoạt  
động phong phú đa dạng từ phía nhà trường, gia đình và xã hội. Điều đó tác  
động đặc biệt đến sự hình thành và phát triển nhân cách HS. thể nói học sinh  
tiểu học những nhân cách đang hình thành và có nhiều khả năng phát triển.  
Một vấn đề nổi bật nhất trong nhân cách của HSTH là đời sống tình cảm của  
các em. Trẻ đang ở lứa tuổi ngây thơ, trong trắng, giàu cảm xúc, dễ bị xúc động  
trước các hiện tượng xung quanh. Các em dễ vui, dễ buồn, dễ rung cảm… Sự  
nảy sinh tình cảm ở HSTH gắn liền với những tình huống cụ thể với những hoạt  
động của trẻ. Trạng thái tình cảm được bộc lộ khỏ rõ ràng qua ánh mắt, nét mặt,  
cử chỉ, hành vi của các em. Tình cảm của HSTH đã nội dung phong phú và  
bền vững hơn so với những lứa tuổi trước. Tình cảm trí tuệ đang hình thành và  
phát triển, các em dần biết chăm lo cho kết quả học tập, biết thể hiện sự hài lòng  
hay không hài lòng với những điểm số của mình. lứa tuổi này trẻ rất ham hiểu  
biết, thích khám phá để tìm cái mới lạ trong thế giới tnhiên và  hội gần  
gũi xung quanh. Các em luôn miệng hỏi người lớn vì sao thế này, tại sao thế kia  
v.v... Tình cảm đạo đức và tình cảm thẩm mĩ cũng được thể hiện khá rõ nét  
thông qua tình cảm bạn bè, tình cảm thầy trò, tình cảm tập thể, tình cảm ham  
thích cáiđẹp.  
... Việc tổ chức tốt đời sống hoạt động tập thể cho HSTH là điều kiện  
quan trọng để hình thành và phát triển nhân cách cho các em.  
Ý chí của HSTH cũng đang hình thành và phát triển, tuy nhiên những phẩm  
chất ý chí của các em như tính kiềm chế, độc lập, tự chủ, tính kiên trì còn yếu.  
Các em chưa đủ khả năng theo đuổi lâu dài mục đích đã đề ra, chưa kiên trì  
khắc phục khó khăn trở ngại. Khi gặp thất bại cho các em thể mất lòng tin  
sức lực khả năng củamình.  
Tính cách của HS đầu cấp tiểu học mới chỉ được hình thành, các em  
những nét tính cách tốt như tính ham hiểu biết, tính hồn nhiên, tính chân thực,  
tính bắt chước... Điểm nổi bật nhất trong tính cách của các em là tính xung đột -  
khuynh hướng hành động ngay tức khắc do ảnh hưởng của các kích thích trc  
tiếp trong tính cách của các em có nhiều mâu thuẫn chưa bềnvững.  
Tóm li: la tui này dưới nh hưởng chủ đạo ca vic ging dy, vic giáo  
dc ca nhà trường, gia đình, xã hi và tổ chc Đoàn - Đội, sự phát trin tâm lí,  
nhân cách ca các em đang din ra mnh m. Vic tchc các trò chơi hc tp cho  
trcũng là con đường hình thành và phát trin nhân cách ca các em.  
6 / 41  
Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1  
1.2. Đặc điểm môn Toán ở lớp1  
1.2.1. Mục tiêu môn Toán ở tiểuhọc  
Dạy học toán ở trường Tiểu học nhằm:  
- Giúp HS có những kiến thức cơ bản ban đầu về số học: các số tự nhiên,  
phân số, thập phân; các đại lượng thông dụng; một số yếu tố hình học và thng  
đơngiản.  
- Hình thành các kĩ năng thực hành tính, đo lường, giải bài toán có nhiu ứng  
dụng thiết thực trong đờisống.  
- Góp phần bước đầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lývà  
diễn đạt chúng (nói và viết), cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn  
giản, gần gũi trong cuộc sống, kích thích trí tưởng tượng, gây hứng thú học tp  
toán, góp phần hình thành bước đầu phương pháp tự học và làm việc kếhoạch  
khoa học, chủ động, linh hoạt, sángtạo.  
1.2.2. Mục tiêu dạy học Toán1  
- Bước đầu một số kiến thức cơ bản, đơn giản, thiết thực về phép đếm;về  
số tự nhiên trong phạm vi 100 và phép cộng, phép trừ không nhớ trong phạm vi  
100; về độ dài và đo độ dài trong phạm vi 20 cm, về tuần lễ và ngày trong trong  
tuần; về đọc đúng trên mắt đồng hồ; về một số hình học (đoạn thẳng, điểm, hình  
vuông, hình tam giác, hình tròn); vbài toán có lờivăn,...  
- Hình thành và rèn kĩ năng các kĩ năng thực hành: đo, viết, đếm, so sánh  
các số trong phạm vi 100; cộng trừ không nhớ trong phạm vi 100; đo ước  
lượng độ dài đoạn thẳng (với các số đo số tự nhiên trong phạm vi 20 cm);  
nhận biết hình vuông, hình tam giác, hình tròn, đoạn thẳng, điểm; vẽ đoạn thẳng  
độ dài đến 10 cm; giải một số bài toán đơn về cộng trừ, trừ; bước đầu din  
dạt bằng lời, hiệu một số nội dung đơn giản của bài học và bài thực hành; tập  
dượt, so sánh, phân tích, tổng hợp, trừu tượng, khái quát hóa trong phạm vi ca  
những nội dung có nhiều quan hệ với đờ sống thực tế củaHS.  
- Chăm chỉ, tự tin, cẩn thận, ham hiểu biết hứng thú trong họctập.  
Ở mỗi giai đoạn của tiểu học những sắc thái riêng: giai đoạn 1(lớp  
1,2,3), giai đoạn 2 (lớp 4,5). Đặc biệt ở lớp 1 việc học tập của HS chủ yếu  
dựa vào các phương tiện trực quan, nói chung chỉ đề cập tới những nội dung có  
tính tổng thể, gắn với kinh nghiệm sống củatrẻ.  
1.2.3. Chương trình môn Toán lớp 1(4 tiết/tuần x 35 tuần = 140tiết)  
* Số học:  
a) Các số đến 10. Phép cộng và phép trừ trong phạm vi10  
7 / 41  
       

Tải về để xem bản đầy đủ

docx 45 trang minhvan 10/03/2025 100
Bạn đang xem 11 trang mẫu của tài liệu "SKKN Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán lớp 1", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • docxskkn_to_chuc_tro_choi_hoc_tap_trong_day_hoc_mon_toan_lop_1.docx